
Các phương pháp gia công tinh
GS.TS. Trần Văn Địch · Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội · 2006
Cuốn sách trình bày về các phương pháp gia công tinh trong sản xuất cơ khí, được chia thành bốn nhóm chính: gia công bằng dụng cụ cắt có lưỡi, gia công bằng hạt mài kết dính, gia công bằng hạt mài tự do, và gia công bằng biến dạng dẻo bề mặt. Sách được biên soạn nhằm phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và sản xuất, giúp nâng cao hiệu quả của các nguyên công gia công tinh.
Mục lục
MỤC LỤC Lời nói đầu ............................................................................................ 3 Chương 1. CHẤT LƯỢNG BỀ MẶT CHI TIẾT MÁY .......................... 5 1.1. Khái niệm về chất lượng bề mặt chi tiết máy ............................. 5 1.1.1. Độ nhám bề mặt ....................................................................... 5 1.1.2. Độ sóng bề mặt ........................................................................ 8 1.1.3. Sai số hình dáng bề mặt .......................................................... 9 1.1.4. Độ cứng tế vi .......................................................................... 10 1.1.5. Ứng suất dư ............................................................................. 11 1.1.6. Cấu trúc của lớp bề mặt .......................................................... 11 1.2. Ảnh hưởng của chất lượng bề mặt đến tính chất sử dụng ........... 11 1.2.1. Các tính chất sử dụng của chi tiết máy ................................... 11 1.2.2. Ảnh hưởng của độ nhám bề mặt đến tính chất sử dụng của chi tiết máy ................................................................................. 12 1.2.3. Ảnh hưởng của độ cứng tế vi đến tính chất sử dụng của chi tiết máy ................................................................................. 14 1.2.4. Ảnh hưởng của ứng suất dư đến tính chất sử dụng của chi tiết máy ................................................................................. 15 1.2.5. Ảnh hưởng của cấu trúc lớp bề mặt đến tính chất sử dụng của chi tiết máy ................................................................................. 15 1.3. Quá trình hình thành các thông số chất lượng bề mặt khi chế tạo chi tiết máy ................................................................................... 15 1.4. Phương pháp kiểm tra chất lượng bề mặt của chi tiết máy .......... 18 Chương 2. GIA CÔNG TINH BỀ MẶT CHI TIẾT MÁY BẰNG DỤNG CỤ CÓ LƯỠI .................................................................. 19 2.1. Doa ............................................................................................... 19 2.1.1. Đặc điểm của doa ................................................................... 19 2.1.2. Kết cấu của dao doa và chế độ cắt khi doa ............................ 21 2.1.3. Chất lượng của nguyên công doa ........................................... 26 2.2. Tiện bằng dụng cụ kim cương và nitrit bo ................................... 26 2.2.1. Dụng cụ cắt có lưỡi bằng vật liệu siêu cứng .......................... 26 2.2.2. Kết cấu của dụng cụ bằng kim cương và nitrit bo ................... 27 2.2.3. Chế độ cắt khi gia công bằng dao kim cương và nitrit bo ....... 30 2.2.4. Chất lượng bề mặt và phạm vi ứng dụng của phương pháp gia công bằng dụng cụ kim cương và nitrit bo ......................... 33 Chương 3. MÀI BẰNG CÁC LOẠI ĐÁ MÀI ...................................... 36 3.1. Ứng dụng mài để gia công tinh ................................................... 36 3.2. Mài tròn ngoài ............................................................................. 36 3.3. Mài lỗ ............................................................................................ 39 3.4. Mài mặt phẳng ............................................................................. 41 3.5. Mài mặt định hình ........................................................................ 44 3.6. Sửa đá mài ................................................................................... 45 3.7. Ảnh hưởng của chế độ cắt đến năng suất và chất lượng của bề mặt gia công .............................................................................. 46 3.7.1. Quá trình hình thành độ nhám bề mặt ..................................... 46 3.7.2. Ảnh hưởng của chế độ cắt đến tính chất cơ lý của lớp bề mặt . 50 3.8. Chọn đặc tính đá mài và chế độ cắt ............................................ 50 3.9. Một số ví dụ ứng dụng nguyên công mài tinh ............................. 56 Chương 4. MÀI KHÔN ......................................................................... 61 4.1. Bản chất và đặc tính của mài khôn ............................................ 61 4.2. Chế độ cắt khi mài khôn ............................................................ 64 4.3. Chất lượng bề mặt và phạm vi ứng dụng của mài khôn ............. 70 Chương 5. MÀI NGHIỀN BỀ MẶT CHI TIẾT MÁY ........................... 73 5.1. Đặc điểm của mài nghiền ............................................................ 73 5.2. Bản chất vật lý của mài nghiền ................................................... 75 5.3. Đặc tính chủ yếu của hạt mài ....................................................... 77 5.4. Bột nghiền .................................................................................... 79 5.5. Yêu cầu đối với dụng cụ nghiền ................................................. 79 5.6. Dụng cụ nghiền mặt phẳng .......................................................... 81 5.7. Dụng cụ nghiền mặt trụ ngoài ..................................................... 83 5.8. Dụng cụ để nghiền mặt trụ trong ................................................ 84 5.9. Dụng cụ nghiền lỗ côn ................................................................ 90 5.10. Dụng cụ nghiền mặt cầu ............................................................ 91 5.11. Các phương pháp nghiền ........................................................... 92 5.12. Các thông số của nghiền ............................................................ 94 5.13. Nghiền mặt phẳng ...................................................................... 98 5.13.1. Đặc điểm công nghệ của nghiền mặt phẳng ......................... 98 5.13.2. Mài nghiền mặt phẳng ......................................................... 99 5.14. Nghiền mặt trụ ngoài ................................................................. 100 5.14.1. Đặc điểm công nghệ của nghiền mặt trụ ngoài ................... 100 5.14.2. Máy nghiền mặt trụ ngoài ................................................... 104 5.15. Nghiền mặt trụ trong ................................................................. 105 5.15.1. Đặc điểm công nghệ của nghiền mặt trụ trong .................... 105 5.15.2. Máy nghiền mặt trụ trong ................................................... 108 5.16. Nghiền mặt côn .......................................................................... 112 5.16.1. Đặc điểm công nghệ của nghiền mặt côn ............................ 112 5.16.2. Máy nghiền mặt côn ........................................................... 113 5.17. Nghiền mặt cầu .......................................................................... 115 5.18. Công nghệ nghiền ..................................................................... 116 5.18.1. Chuẩn bị chi tiết để nghiền .................................................. 116 5.18.2. Lượng dư và số nguyên công khi mài nghiền ..................... 117 5.18.3. Kinh nghiệm ứng dụng quá trình mài nghiền ..................... 118 5.18.4. Làm sạch chi tiết nghiền ...................................................... 121 Chương 6. MÀI SIÊU TINH XÁC ...................................................... 123 6.1. Bản chất của mài siêu tinh xác ................................................... 123 6.2. Ảnh hưởng của chế độ cắt và điều kiện gia công đến chất lượng của mài siêu tinh xác ................................................................... 126 6.3. Chọn thỏi đá và chế độ cắt khi mài siêu tinh xác ........................ 128 6.4. Phạm vi ứng dụng của mài siêu tinh xác .................................... 129 Chương 7. MÀI BẰNG ĐAI MÀI ....................................................... 134 7.1. Bản chất của phương pháp mài bằng đai mài ............................ 134 7.2. Chế độ cắt và chất lượng khi mài đai ......................................... 136 Chương 8. GIA CÔNG ĐIỆN HOÁ ..................................................... 141 8.1. Bản chất của phương pháp gia công điện hoá ............................ 141 8.2. Gia công điện hoá mài và điện hoá kim cương ......................... 143 Chương 9. GIA CÔNG TINH BẰNG HẠT MÀI TỰ DO ................... 145 9.1. Gia công bằng tia hạt mài .......................................................... 145 9.2. Gia công mài hạt rung ............................................................... 149 9.2.1. Bản chất của phương pháp hạt rung mài ............................... 149 9.2.2. Môi trường gia công và chế độ cắt ........................................ 152 9.2.3. Chất lượng bề mặt và phạm vi ứng dụng của phương pháp gia công hạt mài rung ..................................................................... 155 9.3. Gia công hạt mài từ .................................................................... 157 9.3.1. Bản chất của quá trình gia công hạt mài từ ............................ 157 9.3.2. Ảnh hưởng của các yếu tố công nghệ ..................................... 158 9.3.3. Chất lượng bề mặt khi gia công hạt mài từ ............................ 161 9.4. Gia công bằng hạt mài tự do được làm chặt nhờ lực quán tính . 161 9.4.1. Bản chất và đặc điểm của phương pháp ................................ 161 9.4.2. Đặc tính chất lượng và chế độ gia công ............................... 167 Chương 10. ĐÁNH BÓNG BỀ MẶT CHI TIẾT MÁY ........................ 171 10.1. Bản chất và công dụng của đánh bóng ..................................... 171 10.2. Yêu cầu đối với quá trình đánh bóng ....................................... 172 10.3. Các phương pháp đánh bóng cơ khí ........................................ 173 10.4. Đánh bóng bằng đá mài đàn hồi .............................................. 174 10.4.1. Phạm vi ứng dụng của đá mài đàn hồi ................................ 174 10.4.2. Bánh đánh bóng ................................................................... 175 10.4.3. Bột đánh bóng ...................................................................... 177 10.4.4. Công nghệ đánh bóng bằng đá mài đàn hồi ........................ 178 10.4.5. Máy đánh bóng .................................................................... 180 10.4.6. Cơ khí hoá và tự động hoá quá trình đánh bóng bằng đá mài đàn hồi ............................................................................. 184 10.4.7. Các ví dụ đánh bóng chi tiết bằng đá mài đàn hồi và tổ chức chỗ làm việc ......................................................................... 187 10.4.8. Đánh bóng kim loại quý ..................................................... 189 10.5. Đánh bóng bằng giấy ráp và đai mài ........................................ 190 10.5.1. Giấy ráp, đai mài và ứng dụng của chúng ........................... 190 10.5.2. Công nghệ đánh bóng bằng giấy ráp và đai mài ................. 192 10.5.3. Cơ khí hoá quá trình đánh bóng bằng giấy ráp và đai mài . 196 10.6. Đánh bóng bằng tia dung dịch hạt mài ..................................... 201 10.6.1. Công nghệ đánh bóng bằng tia dung dịch hạt mài ............... 201 10.6.2. Thiết bị đánh bóng bằng tia dung dịch hạt mài ................... 204 10.6.3. Các ví dụ đánh bóng chi tiết bằng tia dung dịch hạt mài .... 205 10.7. Đánh bóng trong tang quay ....................................................... 206 10.7.1. Các phương pháp đánh bóng và các loại tang quay ............ 206 10.7.2. Công nghệ đánh bóng trên các tang quay ........................... 209 10.7.3. Vật liệu hạt mài, chất độn và chất lỏng gia công ................ 210 10.7.4. Ảnh hưởng của các yếu tố công nghệ đến quá trình đánh bóng trong tang quay .............................................................. 210 10.7.5. Các ví dụ đánh bóng chi tiết .............................................. 211 10.8. Đánh bóng rung ........................................................................ 213 Chương 11. GIA CÔNG CHI TIẾT BẰNG BIẾN DẠNG DẺO LỚP BỀ MẶT ..................................................................................... 217 11.1. Khái niệm chung về phương pháp gia công bằng biến dạng dẻo lớp bề mặt .......................................................................... 217 11.2. Gia công chi tiết bằng các phương pháp là ép bề mặt ............... 217 11.3. Các phương pháp lăn ép chi tiết ............................................... 219 11.4. Chất lượng và chế độ cắt khi gia công bằng biến dạng dẻo bề mặt .......................................................................................... 224 11.5. Phạm vi ứng dụng của các phương pháp gia công bằng biến dạng dẻo bề mặt .......................................................................... 229 Chương 12. HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG TINH ............................................................................ 231 12.1. Chọn phương pháp gia công tinh ............................................. 231 12.2. Cơ sở lý thuyết để đánh giá hiệu quả kinh tế của các phương pháp gia công tinh ................................................................... 232 12.3. Chọn phương án đánh giá hiệu quả kinh tế của nguyên công .. 237 Tài liệu tham khảo ................................................................................... 241
Mục lục tài liệu
Chương 2: chất lượng bề mặt
Cuốn sách trình bày về các phương pháp gia công tinh trong sản xuất cơ khí, được chia thành bốn nhóm chính: gia công bằng dụng cụ cắt có lưỡi, gia công bằng hạt mài kết dính, gia công bằng hạt mài tự do, và gia công bằng biến dạng dẻo bề mặt. Sách được biên soạn nhằm phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và sản xuất, giúp nâng cao hiệu quả của các nguyên công gia công tinh.
Tài liệu này được biên soạn nhằm phục vụ cho sinh viên và kỹ sư trong lĩnh vực cơ khí chế tạo máy. Nội dung được tổ chức có hệ thống từ cơ bản đến nâng cao, kết hợp lý thuyết với các ví dụ thực tế.
[Nội dung tiếp theo trong file tải về đầy đủ — 248 trang]


